Benzyna do diesla i odwrotnie: co robić po pomyłce przy dystrybutorze

Nie uruchamiaj silnika. Nie przekręcaj kluczyka do pozycji zapłonu i nie naciskaj przycisku start, bo pompa w zbiorniku zaczyna tłoczyć paliwo na kilka sekund przed rozruchem. ADAC ostrzega, że w części nowszych aut zasilanie wstępne włącza się nawet przy otwarciu drzwi kierowcy. Ta jedna rzecz rozstrzyga, czy pomyłka kosztuje kilkaset złotych, czy kilkanaście tysięcy.

Co zrobić w pierwszych minutach po zatankowaniu złego paliwa

1. Zostaw kluczyk. Jeśli silnik już pracuje, zgaś go natychmiast, nawet stojąc przy dystrybutorze.
2. Zepchnij auto na wolne stanowisko na luzie, siłą ludzką. Nie uruchamiaj go, żeby "tylko odjechać na bok".
3. Powiedz obsłudze i zachowaj paragon z godziną, numerem stanowiska i nazwą paliwa. Przyda się, jeśli okaże się, że to dystrybutor był podpisany błędnie.
4. Wezwij pomoc drogową i zamów lawetę, nie hol na linie. Przy zgaszonym silniku nie masz wspomagania kierownicy ani hamulca.
5. Nie dolewaj właściwego paliwa na rozcieńczenie. Nie usuwa to niczego ze zbiornika, a zwiększa objętość, którą trzeba wypompować i zutylizować.

Opróżnienie i przepłukanie zbiornika trwa zwykle pół godziny i kosztuje w granicach 200-500 złotych plus dojazd. To cała naprawa, o ile paliwo nie ruszyło dalej niż bak.

Dlaczego samo przekręcenie kluczyka jest granicą

Bo pompa niskiego ciśnienia w zbiorniku uruchamia się na sygnał zapłonu, jeszcze zanim rozrusznik ruszy wałem. W ciągu kilku sekund wypełnia przewody, filtr i wlot pompy wysokiego ciśnienia. Od tego momentu niewłaściwe paliwo jest w kilkunastu elementach naraz, a rachunek przestaje dotyczyć zawartości baku i zaczyna dotyczyć układu zasilania.

Dlaczego benzyna niszczy układ wtryskowy diesla

Pompa wysokiego ciśnienia w silniku Diesla jest smarowana samym paliwem, bo nie ma osobnego obiegu oleju do jej wnętrza. Olej napędowy tworzy na współpracujących powierzchniach cienki film. Benzyna jest rozpuszczalnikiem i ten film zmywa, a wtedy elementy pracujące z tolerancjami rzędu mikrometrów zaczynają trzeć metalem o metal.

Efektem jest zatarcie i drobne opiłki, które pompa wtłacza dalej: do listwy zasilającej, do wtryskiwaczy, przewodem przelewowym z powrotem do zbiornika. Dlatego naprawa po uruchomieniu silnika rzadko kończy się na pompie. Serwis wymienia albo czyści cały układ, łącznie ze zbiornikiem i przewodami, bo pojedynczy opiłek w rozpylaczu unieruchamia nowy wtryskiwacz w kilkaset kilometrów.

Norma PN-EN 590 mierzy zdolność paliwa do smarowania testem HFRR w 60 stopniach i dopuszcza ślad zużycia najwyżej 460 mikrometrów. Ten parametr trafił do normy dopiero wtedy, gdy limit siarki spadł do 10 mg/kg i paliwo samo z siebie przestało smarować. Przegląd dodatków uszlachetniających z miesięcznika Nafta-Gaz podaje, że smarność trzeba było odbudować dodatkami w stężeniu od 10 do 250 mg/kg, a trzecia generacja common rail przekracza 2000 barów ciśnienia wtrysku (dodatki uszlachetniające do olejów napędowych). Cała ochrona pompy mieści się w setnych częściach procenta składu paliwa i benzyna zmywa ją od razu.

Nie każda pompa jest smarowana paliwem. W części silników ciężarowych smaruje ją olej silnikowy i rozprawa doktorska z KTH pokazuje, że to rozróżnienie widać potem w osadach: kryształy siarczanu wapnia we wtryskiwaczach występowały wyłącznie przy pompach smarowanych olejem, a przy pompach smarowanych paliwem pojawiały się siarczany i fosforany sodu (osady wewnątrz wtryskiwaczy diesla). W samochodach osobowych z common rail pompę smaruje paliwo i tylko paliwo.

Co grozi silnikowi, gdy złe paliwo już popłynęło

Skala szkody zależy nie od tego, ile złego paliwa wlałeś, tylko od tego, czy zdążyło wyjść poza zbiornik. Cztery scenariusze wyglądają tak:

Ile kosztuje naprawa po zatankowaniu benzyny do diesla

Wymiana pompy wysokiego ciśnienia to według cenników warsztatowych od 2000 do 7000 złotych razem z częścią, regeneracja pompy zwykle od 800 do 2500 złotych. Regeneracja jednego wtryskiwacza elektromagnetycznego kosztuje 250-600 złotych, piezoelektrycznego 600-1500 złotych, a nowe wtryskiwacze w komplecie potrafią sięgnąć połowy wartości kilkuletniego auta. Do tego dochodzi robocizna, kodowanie wtryskiwaczy i wymiana filtra.

Ile benzyny w oleju napędowym jeszcze się wybacza

Dla silnika z common rail nikt nie podaje bezpiecznego progu. ADAC formułuje to wprost: nowoczesne diesle z wtryskiem bezpośrednim nie tolerują rozcieńczenia benzyną w żadnej ilości, a wyjątkiem są tylko stare konstrukcje z wtryskiem pośrednim, gdzie kilka litrów w dużo większej ilości oleju napędowego zwykle przechodziło bez śladu. Tamte silniki miały pompę rotacyjną, ciśnienia rzędu kilkuset barów i luzy, przy których zerwany film smarny nie kończył się od razu zatarciem.

Stąd wzięła się rada, która wraca co zimę. Problem w tym, że dotyczy pojazdów, których na drogach prawie już nie ma.

Olej napędowy w silniku benzynowym

Olej napędowy w benzyniaku jest mniej groźny, bo nie zmywa filmu smarnego, tylko go zastępuje. Nie odparowuje jednak w temperaturze pracy silnika benzynowego i nie zapala się od iskry, więc zalewa świece, osadza się na elektrodach i silnik zaczyna gubić zapłony. Z rury leci biały albo siwy dym. Niespalone paliwo trafia do wydechu, gdzie dopala się na katalizatorze i podnosi jego temperaturę ponad zakres pracy.

Do takiej pomyłki dochodzi rzadziej z powodu geometrii. Pistolet z olejem napędowym ma końcówkę około 25 mm, a wlew samochodu benzynowego około 21 mm, więc po prostu nie wchodzi. W drugą stronę nic nie stoi na przeszkodzie i to jest cała asymetria tego problemu. Wyjątkiem są tankowania z kanistra, gdzie żadna geometria nikogo nie zatrzyma.

Dolewanie benzyny na mróz to ta sama awaria, rozłożona w czasie

Mechanizm jest identyczny: benzyna obniża smarność i lepkość paliwa, tylko przy kilku procentach pompa nie zaciera się w ciągu jednego przejazdu, lecz zużywa się szybciej przez kolejne tygodnie. Awaria przychodzi wtedy, gdy nikt już nie kojarzy jej z zimą. Na wytrąconą parafinę i tak działa co innego: depresator dolany do paliwa jeszcze przezroczystego, opisany w tekście o oleju napędowym zimą.

Jest jeszcze skutek uboczny, o którym się nie mówi. Norma wymaga dla oleju napędowego temperatury zapłonu powyżej 55 stopni, a benzyna ma ją w okolicach minus 40. Nawet niewielka domieszka zbija ten parametr gwałtownie i zbiornik przestaje być tak bezpieczny, jak zakładał konstruktor. To samo oznaczenie wychwytuje domieszkę w laboratorium, o czym piszę przy badaniu paliwa.

Czy autocasco pokryje naprawę po zatankowaniu złego paliwa

Standardowe warunki autocasco wyłączają szkody powstałe wskutek użycia niewłaściwego paliwa i materiałów eksploatacyjnych; taki zapis znajdziesz w OWU większości polskich ubezpieczycieli. Część z nich sprzedaje osobną klauzulę na błędne tankowanie, a holowanie bywa pokryte z assistance, niezależnie od tego, że sama naprawa nie jest. Sprawdź w polisie sekcję wyłączeń, zanim zamówisz lawetę, bo to często decyduje o tym, kto ją opłaca.

Czy stracisz gwarancję po zatankowaniu złego paliwa

Rozstrzyga próbka z baku. Producent pobiera paliwo, a temperatura zapłonu, destylacja i gęstość pokazują domieszkę benzyny bez wątpliwości. Wynik poza wymaganiami PN-EN 590 jest podstawą odmowy naprawy gwarancyjnej i dotyczy to zarówno pomyłki przy dystrybutorze, jak i celowego dolewania na mróz.

Jak nie pomylić dystrybutora

Od 12 października 2018 roku na pistoletach i klapkach wlewu w całej Unii obowiązują ujednolicone oznaczenia według normy EN 16942: symbole benzyny (E5, E10) w okręgu, oleju napędowego (B7, B10, XTL) w kwadracie, paliw gazowych w rombie. Kolor pistoletu nie jest uregulowany żadnym przepisem i różni się między sieciami, więc to kształt etykiety, a nie barwa, jest tu informacją.

• Czytaj etykietę na pistolecie, nie nazwę handlową na dystrybutorze. Nazwy typu Efecta, Verva, Ultimate czy Optima występują w wersji benzynowej i dieslowej.
• Sprawdź kwadrat B7 na klapce wlewu swojego auta. Jest tam od 2018 roku w każdym nowym samochodzie.
• Największe ryzyko to auto zastępcze, służbowe albo z wypożyczalni. Pomyłki zdarzają się przy pierwszym tankowaniu nieznanego samochodu, nie przy setnym tankowaniu własnego.
• Na trasie sprawdź wcześniej, gdzie po drodze jest olej napędowy, zamiast szukać dystrybutora w pośpiechu: wykaz stacji z ON.

Osobna kategoria to AdBlue wlane do zbiornika paliwa zamiast do wlewu roztworu mocznika. Postępowanie jest to samo i tym bardziej bezwzględne, bo mocznik po odparowaniu wody krystalizuje, a kryształy w pompie wysokiego ciśnienia robią to samo co opiłki, tylko szybciej.